3D baskı fiyatı; kullanılan malzemenin miktarı ve türü, yazıcının çalıştığı baskı süresi ve hazırlık ile son işlem emeği toplanarak hesaplanır. Elinizde 3D dosya yoksa tasarım ücreti, var olan bir nesnenin kopyası gerekiyorsa tarama ücreti ayrıca eklenir. Kadıköy'deki Üç Adım 3D stüdyosunda fiyatı bu kalemleri ayrı ayrı yazarak veriyoruz; bu yazı her kalemin neye göre değiştiğini anlatıyor. Malzemelere göre güncel gram fiyatlarımızı ve hesaplayıcıyı fiyatlar sayfamızda bulabilirsiniz.
3D baskı fiyatını oluşturan kalemler
Bir 3D baskı işinin fiyatı genellikle şu kalemlerin toplamıdır:
| Kalem | Neye göre değişir? | Her işte var mı? |
|---|---|---|
| Malzeme | Kullanılan gram ve malzeme türü (PLA, PETG, PC…) | Evet |
| Baskı süresi | Parçanın boyutu, detayı, katman yüksekliği, doluluk | Evet |
| Hazırlık | Dosya kontrolü, dilimleme, yön ve destek ayarı | Evet |
| Son işlem | Destek temizleme, zımpara, birleştirme | Gerekirse |
| Tasarım | Modelin karmaşıklığı ve tasarım süresi | Dosya yoksa |
| Tarama | Nesnenin boyutu ve detay seviyesi | Kopya/ölçü gerekiyorsa |
Basitleştirilmiş haliyle formül şöyledir:
Baskı ücreti = malzeme bedeli + makine süresi bedeli + hazırlık ve son işlem Toplam = baskı ücreti + (gerekiyorsa) tasarım + (gerekiyorsa) tarama
Kadıköy'deki stüdyomuzda malzeme, makine süresi ve hazırlık tek bir gram fiyatında birleşir: baskı ücreti = parçanın gramı × malzemenin gram fiyatı × adet. Malzemelere göre güncel gram fiyatları fiyatlar sayfamızda.
Malzeme miktarı ve türü fiyatı nasıl etkiler?
Malzeme bedeli, parçanın kullandığı filament miktarı (gram) ile o malzemenin birim fiyatının çarpımıdır. PLA ve PETG gibi yaygın malzemeler daha ekonomiktir; polikarbonat, naylon ve karbon elyaf takviyeli malzemeler hem daha pahalıdır hem de daha dikkatli baskı gerektirir. Malzemeler arasındaki farkları 3D baskı malzemeleri rehberimizde karşılaştırdık.
Baskı süresi neden bu kadar önemli?
Baskı süresi, yazıcının o iş için meşgul kaldığı zamandır ve çoğu işte malzemeden daha büyük bir maliyet kalemidir. Süreyi en çok şu ayarlar belirler:
- Katman yüksekliği: Daha ince katman daha pürüzsüz yüzey verir ama katman sayısı arttığı için süre uzar.
- Doluluk oranı (infill): Parçanın içi tamamen dolu değil, kafes şeklinde basılır. Doluluk arttıkça hem süre hem malzeme artar.
- Duvar sayısı: Dış duvarlar dayanımı artırır, süreyi de uzatır.
- Boyut ve detay: Yükseklik katman sayısını, detay ise her katmandaki yol uzunluğunu artırır.
Aynı ağırlıktaki ince detaylı bir figür, basit bir kutudan çok daha uzun sürer. Bu yüzden farklı firmaların gram fiyatlarını karşılaştırırken fiyata neyin dahil olduğuna bakın: bazı firmalar gram fiyatına ek olarak saat ücreti alır. Üç Adım 3D'de makine süresi gram fiyatına dahildir.
Destek yapısı ve parça yönü
Havada kalan (çıkıntılı) bölgeler, baskı sırasında geçici destek yapılarıyla tutulur; destekler hem ek malzeme ve süre hem de temizleme emeği demektir. FDM'de genel kural, yaklaşık 45 dereceden daha yatık çıkıntıların desteğe ihtiyaç duymasıdır. Parçayı doğru yönde basmak destek ihtiyacını, dolayısıyla maliyeti ciddi şekilde azaltabilir.
Tasarım ve tarama ücreti ne zaman eklenir?
Elinizde baskıya hazır bir 3D dosya (STL, 3MF, OBJ) varsa yalnızca baskı ücreti ödersiniz. Dosya yoksa ve parça bir eskizden, fotoğraftan ya da ölçülerden modellenecekse tasarım ücreti eklenir. Kırık ya da artık bulunamayan bir parçanın kopyası gerekiyorsa önce taranması gerekebilir; bu durumda tarama ücreti eklenir. Örnekler:
- Dosyası hazır bir figür: yalnızca baskı
- Fikirden prototip: tasarım ve baskı
- Kırık bir kulp: tarama, tasarım ve baskı
Dosya hazırlığı hakkında daha fazlası için STL dosyası nedir, nasıl hazırlanır yazımıza bakabilirsiniz.
3D baskı maliyetini düşürmenin 7 yolu
- Doluluk oranını işe göre seçin. Dekor parçası için düşük doluluk yeterlidir; yük taşıyan parçada artırılır.
- Katman yüksekliğini ihtiyaca göre ayarlayın. Görünmeyecek bir aparatta ince katman gereksiz süre demektir.
- Destek ihtiyacını azaltın. Tasarımda 45 dereceden yatık çıkıntılardan kaçınmak ya da parçayı uygun yönde basmak işe yarar.
- Gereksiz kalın duvarlardan kaçının. Dayanım çoğu zaman duvar sayısından gelir, tamamen dolu gövdeden değil.
- Büyük parçayı mantıklı bölün. Parçalı basım bazen desteği ve riski azaltır.
- Uygun malzemeyi seçin. Isı ya da dış ortam gerekmiyorsa PLA veya PETG yeterlidir.
- Adetleri birleştirin. Aynı parçadan birkaç tane gerekecekse tek seferde bastırmak hazırlık maliyetini böler.
Neden "fiyat hesaplayıcı" her zaman doğru sonuç vermez?
Çevrimiçi hesaplayıcılar genellikle yalnızca gram ve süre üzerinden tahmin yapar; gramı doğru girmezseniz sonuç da yanlış çıkar. Gram, doluluk oranına ve destek miktarına göre değişir. Fiyatlar sayfamızdaki hesaplayıcı baskı ücretini gram fiyatımızla hesaplar; tasarım, tarama ya da son işlem gerekiyorsa bunları parçayı veya dosyayı birlikte inceledikten sonra kalem kalem yazıyoruz. Böylece neye ne ödeyeceğinizi baştan bilirsiniz.
Kaynaklar
- Fused filament fabrication, Wikipedia (FDM süreci, doluluk ve destek)
- Slicer (3D printing), Wikipedia (dilimleme ve baskı süresi)
- 3D printing, Wikipedia